Voor de meeste commerciële videoproducties geldt: gebruik je een nummer zonder toestemming, dan overtreedt je de wet. Dat geldt voor een bedrijfsfilm op je website, een reclamespot op social media en een presentatievideo op een beurs. De rechten op muziek zijn in handen van de artiest, het label of de uitgever, en die moeten toestemming geven voordat je het nummer mag gebruiken.
Hoe werken muziekrechten?
Aan vrijwel elk commercieel nummer zitten twee soorten rechten vast. Eerst zijn er de naburige rechten: die gaan over de opname zelf, dus het geluid dat je hoort. Daarnaast zijn er auteursrechten op de compositie en de tekst. Om een nummer legaal te gebruiken, heb je toestemming nodig van alle rechthebbenden. Dat zijn er soms tien of meer, zeker bij populaire nummers. De kosten lopen uiteen van een paar honderd euro voor minder bekende artiesten tot tienduizenden euro's voor een hit. Bovenop die bedragen komt soms ook een afdracht aan Buma/Stemra, de Nederlandse organisatie die muziekrechten beheert.
Voor video's die wij produceren, geldt dat de licentiekosten voor de muziek altijd bij de opdrachtgever liggen. Wij regelen de beelden en de montage, maar de muziekkeuze en de bijbehorende rechten zijn jouw verantwoordelijkheid, tenzij we daar andere afspraken over maken.
Drie routes, en wanneer je welke kiest
Als je de rechten op een rij hebt, houd je in de praktijk drie mogelijkheden over. Welke het beste past, hangt vooral af van hoe lang de video meegaat en waar hij komt te staan.
| Route | Wanneer logisch | Waar je op let |
|---|---|---|
| Bestaand nummer licentiëren | Als het nummer echt onmisbaar is voor de boodschap en er budget en tijd is | Toestemming van alle rechthebbenden, lange doorlooptijd, licentie geldt vaak maar voor een bepaald gebied en een bepaalde periode |
| Rechtenvrije muziek via een platform | Bedrijfsfilms, social content, recruitmentvideo's: verreweg de meest gebruikte route | Controleer of commercieel gebruik en advertenties gedekt zijn en bewaar het licentiebewijs |
| Muziek op maat laten componeren | Als beeld en muziek strak op elkaar moeten liggen of als je een herkenbaar geluid wilt opbouwen | Leg schriftelijk vast dat je de muziek onbeperkt en voor alle kanalen mag gebruiken |
Muziek op maat klinkt duur, maar voor een korte bedrijfsfilm valt dat vaak mee, en je zit nooit vast aan een abonnement dat je moet blijven betalen. Het grote voordeel in de montage: een componist kan een overgang of een pauze precies laten vallen waar jij hem wilt hebben. Bij een bestaande track is het altijd passen en meten.
Rechtenvrije muziek: wat is het en waar vind je het?
Rechtenvrije muziek betekent dat je eenmalig een licentie koopt of dat de muziek gratis beschikbaar is onder bepaalde voorwaarden, en dat je daarna geen extra afdrachten betaalt. Het woord rechtenvrij is een beetje misleidend: de muziek heeft wel degelijk rechthebbenden, maar die hebben het gebruik van tevoren geregeld via een licentiemodel.
Bekende platforms voor rechtenvrije muziek zijn onder andere Artlist, Musicbed en Epidemic Sound. Die werken met jaarabonnementen of losse licenties. De kwaliteit varieert sterk. Je vindt er prima bruikbare tracks, maar ook veel generieke achtergrondbegeleiding die weinig toevoegt. Goed zoeken kost tijd, en de keuze is soms overweldigend.
Muziek via YouTube Audio Library is gratis, maar de gebruiksvoorwaarden beperken zich vaak tot YouTube zelf. Gebruik je die nummers op een andere website of in een betaalde commercial, dan zit je alsnog fout.
Rechtenvrije muziek en Buma/Stemra: hoe zit dat?
Een veelgestelde vraag: als ik netjes een licentie koop bij een muziekplatform, moet ik dan nog iets afdragen aan Buma/Stemra? In de meeste gevallen niet. Buma/Stemra int namelijk voor makers die bij een auteursrechtenorganisatie zijn aangesloten. Veel platforms werken juist bewust met componisten die dat niet zijn, precies om te voorkomen dat er achteraf alsnog een rekening komt. Wordt je video wel uitgezonden op tv of radio, dan kan de omroep om een overzicht van de gebruikte muziek vragen. Check in dat geval vooraf bij het platform of de muziek daarvoor geschikt is.
Let op: een geldige licentie sluit niet uit dat YouTube of Meta een claim op je audio legt. Die systemen herkennen alleen de opname, niet jouw licentie. Bij een claim dien je het licentienummer of de bevestigingsmail in, en bij de meeste platforms kun je je kanaal vooraf laten whitelisten zodat het je niet elke keer overkomt.
Wat is er anders op TikTok en Instagram?
TikTok en Instagram hebben licentiedeals gesloten met grote platenmaatschappijen. Daardoor kun je als privépersoon gewoon populaire nummers gebruiken in een Reels- of TikTok-video, zonder dat je daar zelf rechten voor hoeft te regelen. Maar zodra je een zakelijk account hebt of de video promoot als advertentie, vervallen die rechten. Je valt dan onder de commerciële gebruiksvoorwaarden, en die zijn een stuk strenger.
Praktisch betekent dit: post je als bedrijf een organische video met trending audio, dan kan het platform het geluid dempen. Dat klinkt als een probleem, maar in veel gevallen heeft de video dan al een flink bereik opgebouwd. Bij betaalde advertenties is het een ander verhaal: daar is gebruik van beschermde muziek zonder licentie sowieso niet toegestaan, en daar wil je het risico niet lopen. Voor campagnes en advertenties kies je beter voor rechtenvrije muziek of een licentie die commercieel gebruik dekt.
Bekijk ook ons portfolio van bedrijfsfilms en commercials om te zien hoe muziekkeuze en beeld op elkaar aansluiten. Twijfel je over de muziek voor een specifieke productie, bespreek dat dan altijd vooraf. Neem gerust contact op voor een kennismakingsgesprek om dit soort zaken door te nemen voordat we van start gaan.
